Tham vọng của Ngô Thanh Vân là “mang phim Việt ra nước ngoài”, nhưng “Cô Ba Sài Gòn” khó khăn có thể làm cho được vấn đề đó dù rộng rãi khả năng sẽ thắng lợi tại phòng vé.
Phải nói ngay rằng Cô Ba Sài Gòn là bộ phim hoàn chỉnh nhất trong ba bộ phim dưới trướng của Ngô Thanh Vân, nơi cô vừa là nhà sản xuất, diễn viên và có khi kiêm cả đạo diễn (Tấm Cám - Chuyện chưa kể). Cả 3 đều có ý nghĩ đó khá độc đáo, đề cao giá trị truyền thống dân tộc, mang tính tiêu khiển cao và có đầu tư trong khâu đóng gói.
Nhưng cả 3 - mà khá nhất là Cô Ba Sài Gòn - vẫn mắc những khuyết điểm cố hữu để có thể bật lên. ngừng thi côngĐây là nặng về ý tưởng nhưng nhẹ về trọng lượng, lưu tâm về cách thức nhưng qua loa về nội dung, hero thường rơi tham gia minh họa và trở thành cái loa cho sự duy ý chí của biên kịch và đạo diễn.
Cô Ba Sài Gòn có thể sẽ biến thành bộ phim thắng lợi tại phòng vé, nhưng sẽ khó khăn đi xa hơn thế, nhất là với tham vọng mà Ngô Thanh Vân phát ngôn trong buổi công bố phim vừa mới đây: “Mang phim Việt ra nước ngoài”.
Bối cảnh và cột mốc thời gian chỉ có tính minh họa
Cô Ba Sài Gòn mở đầu bằng một đoạn phim tư liệu lấy cột mốc Sài Gòn năm 1969 và đó nhường như là “cảnh ngoại” duy nhất của cột mốc này. Phần lớn thời lượng của thành phố Sài Gòn năm 1969 (chiếm giữ khoảng 1/3 phim) chỉ diễn ra trong bối cảnh nội.
 |
| Bối cảnh Sài Gòn năm 1969 rất mờ nhạt trong Cô Ba Sài Gòn. Đầy đủ thời lượng "Sài Gòn 1969" chỉ là những cảnh quay trong nhà. |
“Sài Gòn 1969” trong phim chỉ tập trung vào cuộc mâu thuẫn giữa bà Thanh Mai (Ngô Thanh Vân), chủ tiệm may áo dài Thanh Nữ có truyền thống 9 đời, và cô con gái Như Ý (Ninh Dương Lan Ngọc), một “cô Ba” chảnh chọe muốn thoát khỏi truyền thống gia đình để kiến tạo và may Âu phục đang hưng vượng hành.
Phim lựa chọn một bối cảnh và cột mốc thời điểm chi tiết nhưng khán giả chẳng phải thấy được dấu ấn của kỷ nghuyên đó và không gian đó. Nhì đạo diễn và đội ngũ biên kịch trẻ đã bỏ dở cơ hội làm bàn đột nhiên tái tạo một thời điểm lịch sử đầy cô động và có ảnh hưởng tới việc xây dựng nhận thức, quan điểm sống của hero.
Ở đây, dĩ nhiên ta không yên cầu một bộ phim tiêu khiển phải tái tạo lại cuộc chiến tranh. Nhưng cũng không dễ dàng châm chước chuyện đạo diễn phớt lờ tính quan trọng của thời điểm và bối cảnh khi đã đưa nó tham gia phim để rồi chỉ minh họa không hơn không kém.
Hãy thử hình dung, nếu biên kịch và đạo diễn dám thách thức, đi xa hơn để mô tả thời cục tác động tới sự lựa chọn, phong cách sống của nhân vật thì họ hẳn đã có một đời sống khác hẳn trên phim, thay vì phải gồng lên để diễn vì không biết bám vào đâu để diễn đạt cuộc đối đầu giữa truyền thống và tân tiến, giữa bảo thủ và tiến bộ, giữa cũ và mới.
Có thể phim chỉ cần một nhì cảnh nhắc tới chiến tranh, di ảnh của đấng phu quân, người thân phụ vì chết trận, sự thăng trầm của một nhà may mái nhà ảnh hưởng tới lối hành xử nghiêm khắc của bà mẹ, lối sống hiện đại của phương Tây tác động đến phong cách của cô con gái khinh ghét truyền thống, đáng ghét áo dài...
Khi đó, Cô Ba Sài Gòn sẽ vận tải được cái bối cảnh, thời điểm và cũng mở rộng đất diễn cho anh hùng, tạo sự thuyết phục về tâm lý anh hùng và thổi bùng được xung khắc về tinh thần hệ giữa hai mẹ con.
Trong Cô Ba Sài Gòn, những tác động của thời cục đến hero Như Ý nhịn nhường như chỉ hiện hữu ở bề mặt (thiên hướng cá tính) mà thiếu những chiều sâu cảm xúc. Vì thế, Như Ý trong phần đầu của phim biến thành một con rối bị giật dây.
 |
| Tác động của thời cuộc đối với Như Ý (Ninh Dương Lan Ngọc) chỉ nông cạn ở bề mặt. |
Cô không có một đời sống riêng để tạo nền móng cho sự phát triển tâm lý. Cả người mẹ lẫn cô con gái xuất hiện trên phim đều phải gồng mình, căng cứng để kiểm soát an ninh cho sự chọn hay ý kiến của bản thân mình. Xung đột nhiên giữa hai mẹ con vì thế mà rơi tham gia giả tạo, thiếu hẳn sức thuyết phục.
Người mẹ cứ nỗ lực rao giảng, cô con gái vật vã chống đối và nhị trong khoảng “áo dài, áo dài” cứ lặp đi lặp lại để minh họa một phương pháp lộ liễu cho chủ đề mà Cô Ba Sài Gòn bám vào. Cao trào của phần đầu hoàn thành bằng một cú tát nảy lửa và cô con gái bước tham gia hành trình xuyên không.
Khi nữ quyền trở thành… Tây Lương nữ quốc
Một điểm yếu khác khiến Cô Ba Sài Gòn thiếu hẳn sự tự nhiên, chất đời và sự mượt mà nhẹ nhàng là quá đề cao nữ quyền - cho dù là ở nghĩa ngầm ẩn. Bộ phim không đi xa hơn một thành quả giải trí, không vượt thoát khỏi cái chất “chick-flick” (phim dành cho thiếu nữ) nhưng lại quá đề cao nữ quyền mà triệt tiêu sự lãng mạn cần có của thể loại này.
Cô Ba Sài Gòn như một... Tây Lương nữ quốc, nơi con trai không tồn tại hoặc chỉ đóng vai trò thứ yếu, không có trọng lượng, không ngôn ngữ. Ta không nắm bắt tại sao mà bà Thanh Mai cao sang, cô con gái Như Ý kiêu kỳ chảnh chọe của Sài Gòn năm 1969, bà cô An Khánh (Hồng Vân) năm 2017, bà mẹ Thanh Loan (Diễm My 6X) và cô con gái quyền lực Helen (Diễm My 9X) đều không có bóng dáng của gã đại trượng phu nào kế bên họ.
Cứ như các quý bà chỉ cần hít khí giời để sinh con và cuộc sống của họ chỉ có một mục đích độc nhất là thành đạt trong cuộc sống. Yếu tố mái nhà mờ nhạt và các mối quan hệ tình cảm từ từ cũng là một điểm yếu làm bộ phim thiếu hẳn sức nặng của xúc cảm. Việc triệt tiêu sự lãng mạn để đề cao nữ quyền khiến cho bộ phim một lần nữa rơi vào sự duy ý chí của các tác giả.
 |
| Cô Ba Sài Gòn thừa nữ quyền nhưng lại thiếu đi nữ tính. |
Có câu danh ngôn khuyết danh thế này: “Người phụ nữ đẹp đạt được chiến thắng dễ ợt hơn người đàn bà mưu trí. Chỉ đơn giản là những người nam nhi mù thì ít, bù lại những người đàn ông ngốc nghếch lại quá đa dạng”.
Với Cô Ba Sài Gòn, tôi muốn sửa lại thành: “Người thanh nữ thông minh thực hiện được thành công thuận lợi hơn phụ nữ đẹp. Chỉ đơn giản là những người đại trượng phu ngốc nghếch thì ít, bù lại những người đại trượng phu mù (hoặc không tồn tại) lại quá nhiều”.
Nhưng một người thiếu phụ thành công lại sống cạnh một gã nam nhi mù hoặc thậm chí không sinh tồn, thì sự thành công ấy còn có ý nghĩa gì? Cô Ba Sài Gòn thừa nữ quyền mà thiếu phụ tính là cho nên.
Khi áo dài chỉ là câu chuyện của một tiệm may
Cô Ba Sài Gòn cũng có những điểm sáng đáng kể. Anh hùng có vai trò cần thiết nhất nâng đỡ bộ phim là phiên bản của nhân vật chính thuộc về mai sau giả lập. An Khánh, qua diễn xuất của Hồng Vân, là nhân vật độc nhất vô nhị trong phim có một đời sống tự nhiên, thoát ra khỏi mọi khuôn mẫu, công thức mà các hero khác bị đóng khung.
Lối diễn xuất sinh động mà không cần phải khoa trương của Hồng Vân biến bà cô già An Khánh biến thành một anh hùng “loser” (kẻ thất bại) duyên dáng và hấp dẫn nhất của Cô Ba Sài Gòn. song song An Khánh cũng giúp bộ phim phần nào thoát khỏi sự xơ cứng vì nhăm nhăm đuổi theo nữ quyền. Một hero có đời sống riêng là vậy, họ luôn vượt thoát mọi công thức, mọi sơ đồ, mọi hình mẫu hay sự duy ý chí của tác giả để trong khoảng trên phim bước xây dựng thương hiệu sống.
Nhưng một bản thân mình Hồng Vân không đủ sức để lật ngược lại được tình thế. Trong thời lượng hơn nửa sau của bộ phim, Cô Ba Sài Gòn tiếp diễn rơi trong khoảng một sự minh họa này đến một cuộc minh họa khác. Cuộc đối đầu giữa nhị mẹ con Thanh Mai - Như Ý được thay thế bằng cuộc đối đầu giữa Như Ý và Helen (Diễm My 9X). Cuộc xung đột nhiên giữa áo dài - Âu phục được thay thế bằng Âu phục - áo dài.
 |
| Hồng Vân (phải) là điểm sáng lớn nhất của Cô Ba Sài Gòn với vai diễn chân thực, duyên dáng. |
Các anh hùng vẫn tiếp diễn rao giảng hoặc trả bài. Những màn đối đáp của hero Helen về thương hiệu cao cấp của thế giới như một phô trương về tri thức cá tính, mái tóc giả của cô như được “phạt” bằng máy chém và lối diễn biểu hiện quyền lực A dua Meryl Streep trong The Devil Wears Prada là một màn sao chép vụng trộm về.
Nếu như Diễm My A dua Meryl Streep trong cảnh trưng bày nhân vật thì Ninh Dương Lan Ngọc “sao y bản chính” Anne Hathaway trong một đoạn phim với lối cắt dựng tỉnh giấc lược để trình bày sự thay đổi phong cách của anh hùng trong các cảnh thông liền nhau.
Chuyện không còn mới nhưng chưa bao giờ cũ, các đạo diễn trẻ Việt Nam hãy dũng cảm phá bỏ những cảnh phim được gọi âu yếm là “tri ân” nhưng thực ra là copy, sao y bản chính lộ liễu như vậy. Việc “mập mờ đánh lận con đen” chỉ làm cho sản phẩm sáng tạo của họ mang tính lai căng mà thiếu hẳn những dấu ấn cá nhân, không bộc lộ được cùng tận bạn dạng sắc riêng của bản thân.
Cô Ba Sài Gòn là một bộ phim dễ xem, vui tươi nhờ yếu tố hình thức, nhờ ý nghĩ đó khá mới mẻ nhưng công trình sau cùng chỉ là một bộ phim bắt mắt khá hời hợt minh họa cho nữ quyền. Áo dài - “hero” xuyên suốt bộ phim - có hẳn một bài thổ lộ cuối phim nhưng vẫn chỉ dừng lại ở câu chuyện thăng trầm của một nhà may, không thấy “truyền thống”, không thấy “dân tộc”.
Cô Ba Sài Gòn có thể sắm vui được một số trống canh, nhưng đi xa hơn thì khó lắm.
Tăng Thanh Hà cùng hội bạn thân mặc áo dài đi xem 'Cô Ba Sài Gòn'Sinh hai con nhưng Tăng Thanh Hà vẫn giữ vóc dáng thon gọn, thần thái tươi tỉnh. |
4 người đẹp 'Cô Ba Sài Gòn' mặc áo dài hiện ra tại thảm đỏ LHP BusanNgô Thanh Vân và đoàn phim "Cô Ba Sài Gòn" tham dự LHP Busan 2017. |
phim Cô Ba Sài Gòn Cô Ba Sài Gòn áo dài Ninh Dương Lan Ngọc Hồng Vân Diễm My 9X
Xem tại: maybomdandung
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét