Nông dân phải vay chui lợi nhuận cắt cũ rích, nhà băng ở đâu?

 

Khó khăn vay ngân hàng, rộng rãi hộ dân cày phải vay “hot”với lãi suất tới 60%/năm

Sổ đỏ cả thị trấn nằm trong tay một cửa hàng nguồn vốn vay

TS. Hoàng Cầm, Viện Phân tích văn hóa cho nhân thức vừa kết thúc tìm hiểu về hiện trạng nguồn đầu tư của nông dân là người địa phương tộc thiểu số. Kết quả cho thấy ở Tây Nguyên, có 86% các hộ gánh nợ nần, trong đó 77% là đi vay tư nhân (vay hot) với làng nhàng trong khoảng 43-44 triệu đồng/hộ, riêng biệt có những hộ nợ tới hơn 240 triệu tiền việt. Nợ xấu ở Tây Nguyên làng nhàng theo con số tuyệt đối là 20 triệu tiền việt/hộ.

Ông Cầm cho nhân thức, tại những khu vực điều tra, người dân trồng cà phê cần tiền tậu phân bón, thuốc trừ sâu, thuốc trừ cỏ... đều đi mượn. Đáng nói, hiện trạng mượn hot với lợi nhuận suất 3-5%/tháng (tương đương 36-60%/năm), thậm chí còn cao hơn khá chung. Trạng thái “mượn nhân, mượn non” (mượn tiền đầu vụ của các hộ buôn bán vật tư nông nghiệp, cuối vụ trả bằng cà phê, ngô) với tỷ lệ 50-60% không hãn hữu. “Ở đây có những người lập cửa hàng siêu thị nhỏ lẻ chuyên cho vay tiền, cứ mỗi triệu thì trả lãi 30-50 nghìn đồng/ngày. Họ có nhị cuốn sổ, một cuốn nháp, một cuốn toàn diện cả chữ ký. Đến cuối vụ, họ cho người đi xe máy đến tận chân cầu thang tịch kí ngô, cà phê của từng hộ vay”, ông Cầm kể. Theo ông Cầm, cư dân địa phương thường gọi những siêu thị trên với cái tên khá đặc biệt: “Cơ sở nguồn vốn vay”. “Có ông chủ toạ phố mách nhỏ rằng sổ hộ khẩu của cả phường nằm trong tay của bà chủ “khu chợ nguồn vốn vay”. Tôi hỏi sao không mượn nguồn hỗ trợ chính thức thì ông ấy cho biết, trong khoảng 3 năm nay, nhà băng đưa ra quy định: Đông đảo thành viên trong sổ hộ khẩu phải tới ngân hàng trình diện mới được mượn. Nếu cứ đi di chuyển lại lo thủ tục mà trình diện như thế thì rất tốn chi phí cao”, ông Cầm kể lại.

Cũng theo kết quả điều tra của lực lượng tác giả, tỷ lệ mượn nợ để đóng hộp của bà con dân tộc thiểu số tại các tỉnh Đắk Lắk là 68,3%, Lầm Đồng 67%, Thái Nguyên và Sơn La cũng trong hiện trạng gần giống.

Vốn đầu tư vi mô: Bao bọc nhiêu năm vẫn là ý nghĩ đó

Ông Lê Bá Lịch, Chủ tịch Hiệp hội Thức ăn chăn nuôi Việt Nam cho biết, các thành viên của hiệp hội đều đang phải mượn ngân hàng với lãi suất 11%/năm. Kinh nghiệm của Trung Quốc, Thái Lan, Mỹ cho thấy để cung cấp nông nghiệp thì phải hạ lợi nhuận vay, mức cho mượn phải theo vòng đời gia súc, cây cối. “Trồng cà phê, nuôi lợn chỉ cho vay 6 bốn tuần thì khiến được gì, lấy gì trả gốc? Ví như không gấp rút khắc phục nhân tố này thì tôi nghĩ khi tham gia TPP (Hiệp định công ty đối tác xuyên Thái Bình Dương) thì năm, bảy năm nữa chúng ta ngồi đó mà ăn thịt lợn Mỹ!”, ông Lịch nêu nhân tố.

Bà Nguyễn Ngọc Mai (Viện Hàn lâm Khoa học Việt Nam) cho biết, bà đã bắt đầu dò xét về nguồn vốn vay đối với 600 người nghèo ở Thủ đô thì thấy tỷ trọng tiếp cận vốn của họ rất thấp, dưới 5%. “Trong đó, 50% vay cơ bản để chữa bệnh. Số lượng còn lại đứng danh nghĩa người nghèo mượn để kinh doanh. Có những người đã “xui” người có điều kiện kinh tế eo hẹp đứng ra mượn tiền để vay lại số vốn này, sau đó trả cho họ một khoản tiền”.

Đồng quan niệm, bà Lê Thị Lân, Giám đốc Trọng tâm Phát triển nguồn lực số đông nhận định, ngân hàng chưa tin người địa phương có thể trả được nợ nên ngay từ khâu xây đắp chính sách đã không chú tâm. Bà Lân chả hạn, Ngân hàng Nhà nước đưa ra chế độ cung cấp lợi nhuận suất ngành nông nghiệp, nông thôn nhưng Agribank hay các ngân hàng thương mại khác chẳng thể cho vay 7% được khi huy động đã 7-8% rồi. “Chính bởi vậy, các ngân hàng luôn đòi hỏi biển sơ vay vốn của nông dân phải chứng minh tính khả thi, đầu ra, đầu vào... Chính cho nên, vùng chúng tôi tham gia khảo sát không người nào có thể vay được”, bà Lân nói.

Nhiều quan điểm nghĩ là nên phát hành vốn đầu tư vi mô để bù đắp thiếu hụt nguồn hỗ trợ cho các đối tượng trên. Nhưng theo ông Phí Trọng Hiển, đại diện Nhà băng Nhà nước, bây chừ cơ quan điều hành đang kiểm tra các văn bạn dạng pháp luật, đặc biệt chế độ với đối tượng chưa được yếu tố chỉnh (như doanh nghiệp phi Chính phủ) để xây dựng văn bạn dạng pháp lý. Còn về thu xếp tài chính cho tổ chức tài chính vi mô, ông Hiển cho nhân thức đã được đặt ra trong khoảng lâu và không tháo dỡ gỡ một, nhì tổ chức mà là cả chuỗi hệ thống. “Cần xây đắp mai mối để kêu gọi vốn cả trong và ngoài nước, nhưng giờ mới là ý tưởng”, ông Hiển nói.

Có thể bạn quan tâm: maybomdandung